Gunakan Fungsi Search Untuk Mencari Nota

Loading...

Saturday, October 3, 2009

CIRI-CIRI PEMBINAAN TAMADUN.

CIRI-CIRI PEMBINAAN .

TAMADUN

  • a) Wujudnya petempatan & ruang lingkup geografi
  • Ciri paling asas tentukan tamadun sesebuah masyarakat

  • Konteks moden “negara”

  • Tamadun mula – petempatan kecil ( kaw strategik ) – bandar / pekan maju – negeri – wilayah - negara

  • Cth : Tamadun Rom ( meliputi Rom Timur & Rom Barat )

  • Cth: Tamadun Islam ( Mekah – Madinah )

  • Cth : Tamadun Melayu ( Melaka
  • b) Jangka hayat yang panjang & peningkatan kualiti hidup
  • Bina tamadun- masa panjang

  • Kenapa panjang ?????

  • Ibn Khaldun – 100-120 tahun – ada lebih lama

  • Penting perubahan dalam tamadun – perubahan bagaimana ?????????

  • Perubahan kebendaan
  • Perubahan bukan kebendaan

  • Kenapa perubahan berlaku ????

  • Faktor dalaman – pertambahan penduduk, penemuan baru, perselisihan dalam masyarakat, pemberontakan / revolusi dalam masyarakat

  • Faktor luaran – lingkungan alam sekitar, peperangan, pengaruh budaya masyarakat lain, perpindahan agama

  • Cth : China (terdapat beberapa dinasti yang berjaya kekalkan pemerintahan beberapa abad – Dinasti Tang (300 thn)

  • Cth : Jepun – Regim Tokogawa (268 thn)

  • Cth : Tamadun Melayu

  • setiap dinasti ada sumbangan sendiri terhadap pembinaan tamadun berkenaan
  • c) Sistem kepercayaan & amalan beragama
  • Agama juga penting dalam pembinaan tamadun – apakah peranan agama ??????

  • Sebelum beragama – manusia hidup tanpa beragama – kepercayaan – animisme

  • Kemudian lahir agama – lebih jelas tentang pentingnya tamadun dalam beragama
  • Tamadun India

  • Dewa Langit ( Dyaus )
  • Dewa Matahari ( Surya )
  • Dewa Sungai Saraswathi (Saraswathi )
  • Dewa Bumi ( Prithvi )
  • Dewa Brahma ( Pencipta )
  • Dewa Visnu ( Memelihara )
  • Dewa Siva ( Pemusnah )

· Tamadun China dan Jepun

  • Konfucianisme

  • Buddha

  • Taois

· Tamadun Islam

  • Ajaran Islam

  • d) Kemajuan dalam ilmu pengetahuan dan teknologi
  • Dua pencapian penting tentukan perubahan kehidupan manusia – kemajuan ilmu pengetahuan & teknologi – tahap kemajuan juga berdasarkan dua perkara ini

  • Banyak tamadun besar & awal berkembang kerana kemajuan ilmu pengetahuan & sains

  • Cth : Mesir – piramid

o China – dakwat & kertas

o Islam – ilmu pengetahuan

§ pelbagai bidang

  • e) Sistem pemerintahan & organisasi sosial
  • Penting terutama yang tersusun – berperanan melengkapkan proses mengurus negara & masyarakat supaya lebih sempurna

  • Terdapat pelbagai sistem pemerintahan & organisasi sosial dalam sesebuah tamadun
  • Cth ; demokrasi – Tamadun awal Greek & Yunani – dicetuskan oleh Socrates, Plato & Aristotle

  • Cth : sistem pentadbiran pusat & wilayah – Tamadun China – yang menyokong pemerintahan beraja

  • Cth : sistem pengagihan kuasa – Tamadun Islam – juga ada sistem pemerintahan tersendiri
  • f) Sistem ekonomi & perbandaran
  • Saling bersangkutan dalam mempengaruhi perkembangan tamadun

  • Ibn Khaldun sangat pentingkan bandar dalam perkembangan tamadun

  • Konsep”umran” – bandar – gambara tiada tamadun tanpa bandar sebab ?????

  • Bandar berkembang – dari hasil perubahan ekonomi sesuatu masyrakat – ekonomi berasaskan perindustran, pertanian, perdagangan –kaitkan dengan petempatan & ruang geografi
  • bukan bandar – masyarakat berpindah randah – ekonomi sara diri – tiada petempatan kekal & sukar bangunkan bandar – kemajuan sukar dicapai
  • g) bahasa(tulisan), seni dan kesusasteraan
  • Penting dalam tamadun – sebagai identiti sesuatu bangsa & masyarakat kepada dunia luar

  • Sistem tulisan penting untuk rekod & gambarkan tahap intelektualisme masyarakat berkenaan

  • Cth : masyarakat Sumeria “cuneiform” – bukti Tamadun Sumeria pernah wujud dahulu
  • Bahasa – alat mengembangkan ilmu pengetahuan, seni dan sastera

  • Tanpa bahasa & tluisan – ilmu pengetahuan tidak dapat disebarkan

  • Luas penggunaan sesuatu bahasa – lingkungan pengaruhnya semakin kuat – bahasa Inggeris

  • Seni dan sastera – gambarkan tahap inteletualisme sesebuah masyarakat
  • Cth ; karya falsafah – Socrates & Plato

· ( Tamadun Greek )

  • Karya falsafah – Konfucius ( China )

  • Karya sastera – Hikayat Seribu Malam

· ( zaman Abbasiyyah – Islam )

  • 2.2. Konsep Kitaran

· Bagaimanakah sesuatu tamadun itu boleh lahir ???

· Apakah ciri-ciri tamadun itu membawa kepada kelahiran dan perkembangan tamadun ????

  • Apakah yang wujud dalam tamadun ????

  • Apakah kandungan pengisian tamadun ??

  • Ibn Khaldun

  • Sesuatu pencapaian – tamadun- asas

· ( daruriyah) & keperluan (haji’iah) di sempurnakan

  • Suatu peringkat penyempurnaan – segala keperluan manusia

  • Seluruh tamadun berkisar tentang

· negara, bandar, sistem sekonomi dll * - dibahagikan fenomena material & fenomena spritual

  • Kenapa penting untuk tahu apa yang terkandung dan apa yang wujud dalam tamadun ??????

· Kerana

· Penelitian pada apa yang wujud dan apa yang terkandung

· di dalam sesebuah tamadun adalah penelitian pada

· pembinaan,perkembangan dan kemerosotan tamadun

· malah bangun dan jatuhnya sesebuah tamadun itu sangat

· dipengaruhi oleh :-

  • Asas & sumber yang mendasari pembinaannya

  • Hubungan2 yang menghasilkan perkembangan itu

  • Aspek2 yang diberikan penekanan dalam perkembangan dan juga kemerosotannya

· Bagaimana gerak tamadun berlaku sama ada menurut hukum kanun atau pola-pola

· Teori Kemajuan

  • Paling popular – diperkatakan oleh tokoh2 zaman renaisance

· Teori Kemunduran

  • Dari segi falsafah – teori kemajuan merupakan ciri modernisme yang utama

  • Segala sesuatu digerak ke arah kepentingan masa depan belaka

  • Kemajuan sains & teknologi memberi sumbangan besar dalam pembinaan tamadun manusia – namun ada ciri negatif

· Teori Pengulangan Abadi

  • Kemajuan kadang kala berselang seli dengan kemunduran dan begitulah seterusnya

· Pola Pusingan Kosmik Yang Berulang

  • Pemikiran ini dikesan seawal tamadun Mesopotamia & Mesir

  • dikaitkan dalam bentuk hubungan perasaan diri dengan fenomena alam

  • Cth – pusingan matahari & bulan

- musim-musim pertanian

· Pola Sekali Pusingan Besar

  • Berkembang dalam tradisi Cina & Hindu

· Agama Hindu

  • Doktrin tentang kalpa / pusingan besar
  • Setiap kalpa mengandungi 4 yuga (zaman)
  • Kritayuga –
  • Trerayuga –
  • Dvaparayuga –
  • Kaliyuga -

· Ajaran Tao

  • Kitaran kosmik yang bersifat dualisme

  • Dikenali Yin-Yang

  • Yang – unsur positif & lelaki spt matahari, langit & api

  • Yin – unsur negatif & perempuan spt bumi, bulan & air

  • Perlu ada keharmonian antara kedua & perlu berganti-ganti

· Doktrin Wu-xing/ Lima Unsur /Five Elements / Lima Kuasa / Five Powers

  • Tanah, kayu, logam, api & air

  • Berlaku kitaran alam yang abadi dalam proses menuju kesempurnaan

  • Falsafah yang menekankan proses perubahan & penggantian daripada suatu unsur kepada unsur lain

  • Atau kepada satu kuasa kepada kuasa lain
  • Teori kitaran dinasti (China)

o Perang rebut kuasa

o Perang rebut kuasa

§ Perang rebut kuasa

· Pola Pusingan Budaya

  • Perbincangan dan penilaian ini sangat bergantung pada kerangka teori perkembangan tamadun oleh beberapa orang sarjana

· Sarjana-sarjana yang menggunakan analogi ini bagi memperlihat-kan naik dan jatuh tamadun adalah:

  • Ibn Khaldun,
  • Arnold Toynbee,
  • Malik Bin Nabi,
  • Spengler,
  • Spencer,
  • Quigley dll.
  • POLYBUS (201-120 SM) – pemikir Rom

  • Melalui pola pusingan budaya – setiap kerajaan atau tamadun tertakluk kepada hukum pusingannya

- kelahiran

- kebangkitan

- puncak

- keruntuhan

  • Ibn Khaldun (1332-1406M) – bapa sosiologi Islam

  • teori kitaran sejarah – tamadun sesuatu bangsa akan melalui empat tahap :-

- tahap awal / kelahiran

- tahap bandar / umran

- tahap mewah kompleks

- tahap kemunduran yang membawa kejatuhan

  • Huraian Teori Kitaran Ibn Khaldun
  • Tahap awal / kelahiran

  • Dicirikan oleh perasaan asobiyah –

· didorong oleh persamaan yang wujud dari

· segi bangsa, budaya dan kepentingan

  • Manusia secara semula jadi “man is a

· social animal” – perlu wujud semangat

· asobiyah kerana ???

· 2) Tahap bandar / umran

  • Dari semangat asobiyah – lahirkan suau kehidupan yang menetap yang lebih tersusun di bandar

  • Sudah wujud masyarakat bandar – ada sistem pemerintahan & sistem ekonomi berasaskan pengeluaran & perdagangan

· 3) Tahap mewah kompleks

  • Bandar atau negara sudah tersusun – kehidupan semakin maju dan mewah – kehidupan lebih kompleks

  • Masyarakat mula dihinggapi budaya (decandent culture)

· 4) Tahap kemunduran / kejatuhan

  • Budaya buruk akan sebabkan pelbagai kesan buruk

  • Asobiyah longgar – manusia terpisah dalam kehidupan ikut kelas masyarakat & sosial

  • Pemerintah & gol elit – lalai & mabuk kuasa – rakyat tertindas

  • Berlaku perpecahan politik & sosial

  • Lebih buruk abaikan agama & nilai-nilai moral
  • Terbahagi kepada empat tahap.
  • Setiap tahap ada ciri-cirinya tersendiri.
  • Oswald Spengler dalam karyanya The Decline Of The West

  • analogikan budaya dengan organisme dalam alam biologi

  • Tamadun berkembang
  • Teori kitaran (naik-jatuh)

  • ARNOLD TOYNBEE (1889-1979)- ahli sejarah Inggeris

  • Juga mengutarakan teori kitaran sama seperti Ibn Khaldun

  • Tambahan faktor “challenge and respons” sebagai faktor penentu dalam pembinaan tamadun – cth : sekumpulan kecil gol elit yang berjaya mengatasi cabaran yang timbul

  • Menambah juga tiga subfrasa kepada tahap kemunduran :-

- keretakan

- perpecahan

- kejatuhan

  • Agama – penting untuk kelangsunagan sesebuah tamadun

  • ALI SHARIATI (1933-1977) – sarjana sosiologi muslim

  • Perkenalkan teori migrasi (hijrah)

  • Sejarah hijrah Nabi Muhammad s.a.w sebagai rujukan
  • MALIK BENNABI (1905-1973) – sarjana muslim

  • Membahagikan kepada tiga tahap :-

  • Masyarakat pra-tamadun ( mujtama’ qabl al-hadari)

  • Masyarakat bertamadun (al- mujtama’ al-mutahaddir)

  • Masyarakat pasca-tamadun ( mujtama’ ba’d al-hadari )
  • Huraian Teori Malik Bennabi

· Masyarakat pra-tamadun ( mujtama’ qabl al-hadari)

  • Belum mantap terhadap aspek kebendaan, idea & kemanusiaan

  • Ada ciri penyembahan berhala, semangat kekabilahan kuat, diskriminasi gender, keterbatasan interaksi sosial

  • Zaman jahiliyah pra-Islam

· Masyarakat bertamadun (al-mujtama’ al-mutahaddir)

  • Kelahiran peringkat awal budaya baru berteraskan Islam

  • Ada ciri seperti perluasan hubungan, kerjasama & interaksi sosial, cetusan idea-idea intelek, sistem politik, ekonomi dan sosial

  • Zaman pasca-hijrah Huhajirin & Ansar

· Masyarakat pasca-tamadun(mujtama’ ba’d al-hadari)

  • Meniti kejayaan cemerlang

  • Sampai ke peringkat kejatuhan

  • Ada ciri seperti kebekuan idea, pemusatan kuasa dan kepentingan, penyelewengan agama serta kecintaan terhadap kekayaan material & kemewahan

· Pascaperadaban

· Peradaban

· Praperadaban

· Dr. Akbar S. Ahmad

  • Melihat jatuh bangun tamadun Islam bukan secara kitaran & bukan sebagai satu deretab sejarah yang linear

  • Dilihat sebagai satu alunan yang menaik & menurun
  • Kitaran alunan ombak

  • Robert E.Park
    (dalam Hanapi Dollah, 1986:14-15)
  • Sarjana-sarjana ini memberi tumpuan kepada manusia --- masing-masing meneliti dengan mendalam ciri-ciri yang wujud dalam setiap tamadun

  • Peranan manusia penting – namun ada faktor-faktor lain yang mempengaruhi kelahiran, perkembangan dan kejatuhan sesebuah tamadun

1 comment:

eiyn~ said...

salam..thanz kpd author...notes ni bantu sy sebagai bahan rujukan tugasan sy di IPG..mekaceh~

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...